Τα γονίδια ή οι συνήθειες μας καθορίζουν την μακροζωία – 3 παράγοντες

Τα γονίδια ή οι συνήθειες μας καθορίζουν την μακροζωία – 3 παράγοντες

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί μερικοί άνθρωποι ζουν περισσότερο και πιο υγιείς από άλλους; Καθώς όλοι προσπαθούμε να επιτύχουμε μακροζωία, η αναζήτηση για την αποκάλυψη των μυστικών πίσω από μια μακροζωία παραμένει ένα θέμα που απασχολεί όλους.

Σε αυτό το άρθρο, θα διερευνήσουμε τους διάφορους παράγοντες που συμβάλλουν στη μακροζωία του ανθρώπου, από τη γενετική και τις περιβαλλοντικές επιρροές έως τις επιλογές του τρόπου ζωής και την πρωτοποριακή έρευνα.

Κατανόηση της Ανθρώπινης Μακροζωίας

Η μακροζωία του ανθρώπου ορίζεται ως η μεγαλύτερη και πιο υγιής ζωή, με στόχο την παράταση της διάρκειας ζωής μας και τη διασφάλιση ότι παραμένουμε δραστήριοι, παραγωγικοί και υγιείς όσο μεγαλώνουμε.

Είναι πράγματι δυνατό να παραταθεί η ανθρώπινη μακροζωία μέσω της εφαρμογής κατάλληλων παρεμβάσεων. Διάφοροι παράγοντες όπως η γενετική, το περιβάλλον και ο τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν τη μακροζωία.

Το προσδόκιμο ζωής μιλάει για το πόσα χρόνια μπορεί κανείς να περιμένει να ζήσει, ενώ η μακροζωία αναφέρεται στο πόσο καιρό ζει πραγματικά πέρα ​​από τη μέση ηλικία του προσδόκιμου ζωής. Η επίτευξη υγιούς μακροζωίας είναι ο απώτερος στόχος, καθώς εξασφαλίζει ένα υγιές γήρας και μια ζωή απαλλαγμένη από ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία.

Η σωματική δραστηριότητα, η υγιεινή διατροφή και το σωστό πρόγραμμα ύπνου, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρατείνουν τη μακροζωία του ανθρώπου.

Η 100χρονη κυρία Helen Reichert

Ο γιατρός Nir Barzilai συνάντησε την 100χρονη Helen Reichert και εκείνη κάπνιζε. Ο Δρ Barzilai, διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας για τη Γήρανση στο Ιατρικό Κολλέγιο Άλμπερτ Αϊνστάιν, θυμήθηκε την κυρία Ράιχερτ λέγοντας ότι οι γιατροί της είχαν επανειλημμένα πει να σταματήσει το κάπνισμα. Αλλά αυτοί οι γιατροί είχαν πεθάνει όλοι, ενώ αυτή ζούσε.

Η κυρία Ράιχερτ έζησε σχεδόν άλλη μια δεκαετία πριν πεθάνει το 2011. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα για ανθρώπους που φτάνουν τα 100 και οι καθημερινές τους συνήθειες μερικές φορές δεν είναι σύμφωνα με τις συμβατικές συμβουλές σχετικά με τη διατροφή, την άσκηση και τη χρήση αλκοόλ και καπνού.

Ωστόσο, έρευνες δεκαετιών δείχνουν ότι η παράβλεψη αυτής της συμβουλής μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία των περισσότερων ανθρώπων και να μειώσει τη ζωή τους.

Πόσο από τη μακροζωία ενός ατόμου μπορεί να αποδοθεί στις επιλογές του τρόπου ζωής και πόσο είναι απλώς η τύχη – ή η γενετική της τύχης;

Εξαρτάται από το πόσο καιρό ελπίζεις να ζήσεις. Η έρευνα δείχνει ότι το να φτάσουμε στα 80 ή ακόμα και στα 90 είναι σε μεγάλο βαθμό στον έλεγχό μας.

«Υπάρχουν πολύ ξεκάθαρες ενδείξεις ότι για τον γενικό πληθυσμό, ο υγιεινός τρόπος ζωής» επεκτείνει τη διάρκεια ζωής, δήλωσε η Δρ Sofiya Milman, καθηγήτρια Ιατρικής και Γενετικής στο Ιατρικό Κολλέγιο Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024, η οποία ανέλυσε τον τρόπο ζωής περισσότερων από 276.000 ανδρών και γυναικών βετεράνων των Ηνωμένων Πολιτειών, διαπίστωσε ότι η υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών θα μπορούσε να προσθέσει έως και 24 χρόνια στη ζωή των ανθρώπων. Περιλάμβαναν την κατανάλωση υγιεινής διατροφής, την τακτική σωματική δραστηριότητα, τον καλό ύπνο, τη διαχείριση του στρες, τη δημιουργία ισχυρών σχέσεων και το κάπνισμα, την κατάχρηση οπιοειδών ή την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Εάν οι βετεράνοι ακολουθούσαν και τις οκτώ συμπεριφορές, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι θα μπορούσαν να ζήσουν περίπου στην ηλικία των 87 ετών.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, αυτό μάλλον ακούγεται πολύ καλό. Τελικά, είναι σχεδόν 10 χρόνια περισσότερο από το μέσο προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ.

Κατά τον Δρ Μίλμαν, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι «ακόμα κι αν τα κάνεις όλα σωστά», δεν μπορείς να περιμένεις να ζήσεις μέχρι τα 100

Αν θέλετε να γίνετε αιωνόβιος, θα χρειαστείτε λίγη βοήθεια από τους προγόνους σας, δηλαδή από τα γονίδια τους.

Τα γονίδια ή οι συνήθειες μας καθορίζουν την μακροζωία – 3 παράγοντες :

Συνολικά, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το πόσο καιρό ζούμε είναι το συνολικό αποτέλεσμα 3 κυρίων παραγόντων:

• το γονίδια μας
• ο τρόπος ζωής και διατροφής
• το περιβάλλον, (φυσικό περιβάλλον & οι άνθρωποι δίπλα σας)

https://www.diana.gr/athlitika-kai-choros/

Οι συμβολή των παραγόντων αυτών επιμερίζεται περίπου ως εξής:

• 25 % αποδίδεται στα γονίδιά μας και
• 75 % αποδίδεται στο περιβάλλον και τον τρόπο ζωής μας

Αλλά καθώς οι άνθρωποι πλησιάζουν τα 100 και άνω, αυτά τα ποσοστά αρχίζουν να αναστρέφονται, είπε ο Δρ Thomas Perls, καθηγητής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή Chobanian και Avedisian στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και αυτό διότι τα γονίδια πλέον παίρνουν τον έλεγχο

Πράγματι, μελέτες έχουν αποκαλύψει ότι πολλοί άνθρωποι με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής δεν έχουν πιο υγιεινές συνήθειες από τον μέσο Αμερικανό. Και όμως, ζουν περισσότερο και έχουν χαμηλότερα ποσοστά ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, όπως οι καρδιακές παθήσεις, ο καρκίνος και η άνοια.

«Έχουμε οικογένειες όπου καπνίζουν πολύ. έχουμε κάποιες οικογένειες με καθιστική ζωή», δήλωσε ο Michael Province, καθηγητής γενετικής και βιοστατιστικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, ο οποίος ηγείται της μελέτης μαζί με τον Δρ Perls. Αλλά αυτό που τείνουν να έχουν και αυτές οι οικογένειες είναι ορισμένες ειδικές παραλλαγές γονιδίων που οι ειδικοί πιστεύουν ότι τις βοηθούν να αποφύγουν τις ασθένειες και να ζήσουν περισσότερο.

Ορισμένα γονίδια μπορεί να επηρεάσουν την πιθανότητα των ανθρώπων να αναπτύξουν συγκεκριμένες καταστάσεις. Για παράδειγμα, το γονίδιο APOE είναι γνωστό ότι επηρεάζει τον κίνδυνο για τη νόσο του Alzheimer: Όσοι φέρουν την παραλλαγή APOE4 έχουν αυξημένο κίνδυνο, ενώ εκείνοι με την έκδοση APOE2 διατρέχουν μειωμένο κίνδυνο.

Ο Δρ Province είπε ότι οι μακρόβιες οικογένειες έχουν υψηλότερο επιπολασμό APOE2 από τον μέσο πληθυσμό. Άλλα γονίδια φαίνεται να επηρεάζουν την ίδια τη διαδικασία γήρανσης. Αυτό που έχει εμφανιστεί σε πολλές μελέτες για αιωνόβιους ονομάζεται FOXO3, το οποίο εμπλέκεται σε πολλές θεμελιώδεις πτυχές της κυτταρικής υγείας. Επειδή αυτά τα γονίδια επηρεάζουν τη βιολογία της γήρανσης, είναι πιθανό ότι μπορούν να προστατεύσουν από πολλαπλές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, είπε ο Δρ Μίλμαν.

Ένα βασικό όφελος αυτών των τύπων γονιδίων μακροζωίας μπορεί να είναι η αντιμετώπιση ανθυγιεινών συμπεριφορών. Μια μελέτη που διεξήγαγαν ο Δρ Milman και ο Δρ. Barzilai συγκρίνοντας τους απογόνους αιωνόβιων με πληθυσμό ελέγχου διαπίστωσε ότι, στις δύο ομάδες, εκείνοι με υγιεινό τρόπο ζωής είχαν εξίσου χαμηλό επιπολασμό καρδιαγγειακών παθήσεων. Αλλά μεταξύ εκείνων με ανθυγιεινό τρόπο ζωής, οι αιωνόβιοι απόγονοι εξακολουθούσαν να έχουν χαμηλά ποσοστά ασθένειας, ενώ η ομάδα ελέγχου όχι.

Οι ειδικοί τόνισαν ότι πολλά από αυτά τα γονίδια είναι πολύ σπάνια, πιθανόν να εμφανίζονται σε λιγότερο από το ένα τοις εκατό του πληθυσμού. (Μάλλον όχι τυχαία, ένα εξίσου μικρό ποσοστό ανθρώπων φτάνει μέχρι την ηλικία των 100 ετών.)

Το να έχεις το σωστό σύνολο γονιδίων που επηρεάζουν τη μακροζωία είναι «σαν να κερδίζεις το λαχείο», είπε ο Δρ Perls

Έτσι, ακόμα κι αν η μητέρα σας έφτασε στα 100, θα πρέπει να εξακολουθήσετε να έχετε συνήθειες που γνωρίζετε ότι είναι καλές για εσάς. Και ό,τι κι αν κάνετε, μην λαμβάνετε συμβουλές υγείας από έναν αιωνόβιο. Για αυτούς, ο τρόπος ζωής πιθανότατα δεν είχε μεγάλη σημασία, είπε ο Δρ Barzilai. Για τους υπόλοιπους από εμάς, έχει.

Σύμφωνα με την επιθεώρηση THE LANCET, τα γονίδια του τρόπου ζωής και της μακροζωίας έχουν διαφορετικούς και σημαντικούς ρόλους στη διάρκεια ζωής του ανθρώπου. Ωστόσο, η συσχέτιση μεταξύ ενός υγιεινού τρόπου ζωής στα τέλη της ζωής και του προσδόκιμου ζωής που διαμεσολαβείται από γενετικό κίνδυνο δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί επαρκώς.

Δείτε σχετικό άρθρο για τις σωστές συνήθειες που παρατείνουν τη ζωή: https://www.diana.gr/diana-pos-na-zisis-perissotero/

Μελέτη στην ιατρική επιθεώρηση BMJ Evidence-Based Medicine

Τα ευρήματα από πολλές μακροχρόνιες μελέτες δείχνουν ότι ένας υγιεινός τρόπος ζωής θα μπορούσε να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις των γονιδίων που μειώνουν τη ζωή κατά 62% και να προσθέσει έως και πέντε χρόνια στη ζωή σας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό BMJ Evidence-Based Medicine.

https://ebm.bmj.com/content/29/4/255

«Αυτή η μελέτη αποσαφηνίζει τον κεντρικό ρόλο ενός υγιεινού τρόπου ζωής στον μετριασμό της επίδρασης των γενετικών παραγόντων στη μείωση της διάρκειας ζωής», κατέληξαν οι ερευνητές.

Στη μελέτη συμμετείχαν 353.742 άτομα από τη UK Biobank και έδειξε ότι όσοι έχουν υψηλό γενετικό κίνδυνο μικρότερης ζωής έχουν 21% αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με εκείνους με χαμηλό γενετικό κίνδυνο, ανεξάρτητα από τον τρόπο ζωής τους.

Εν τω μεταξύ, οι άνθρωποι με ανθυγιεινό τρόπο ζωής έχουν 78% αυξημένες πιθανότητες πρόωρου θανάτου, ανεξάρτητα από τον γενετικό τους κίνδυνο, διαπίστωσαν ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Zhejiang στην Κίνα και το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.

Η μελέτη πρόσθεσε ότι ο ανθυγιεινός τρόπος ζωής και τα γονίδια μικρότερης διάρκειας ζωής υπερδιπλασίαζαν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με άτομα με πιο τυχερά γονίδια και υγιεινό τρόπο ζωής.

Ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι άνθρωποι φαίνεται να έχουν έναν βαθμό ελέγχου πάνω στο τι συνέβη. Ο γενετικός κίνδυνος μικρότερης διάρκειας ζωής ή πρόωρου θανάτου μπορεί να αντισταθμιστεί από έναν ευνοϊκό τρόπο ζωής κατά περίπου 62%, βρήκαν.

«Οι συμμετέχοντες με υψηλό γενετικό κίνδυνο θα μπορούσαν να παρατείνουν περίπου 5,22 χρόνια προσδόκιμου ζωής στην ηλικία των 40 ετών με έναν ευνοϊκό τρόπο ζωής»

Οι γυναίκες επωφελούνται περισσότερο από τους άνδρες από την ίδια ποσότητα τακτικής άσκησης – μελέτη

Ο «βέλτιστος συνδυασμός τρόπου ζωής» για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής βρέθηκε ότι είναι:

• το μη κάπνισμα,
• η τακτική σωματική δραστηριότητα,
• η επαρκής διάρκεια ύπνου και
• η υγιεινή διατροφή»

Προιόντα φιλικά προς το δέρμα, από οργανικό βαμβάκι, από την diana

https://www.diana.gr/kaltses-gynaikeies-paidikes/organikes-vamvakeres-kaltses/

Η μελέτη παρακολούθησε ανθρώπους για 13 χρόνια κατά μέσο όρο, κατά τη διάρκεια των οποίων σημειώθηκαν 24.239 θάνατοι. Οι άνθρωποι ομαδοποιήθηκαν σε τρεις γενετικά καθορισμένες κατηγορίες διάρκειας ζωής, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης (20,1%), της ενδιάμεσης (60,1%) και της σύντομης (19,8%), και τρεις κατηγορίες βαθμολογίας τρόπου ζωής συμπεριλαμβανομένων των ευνοϊκών (23,1%), των ενδιάμεσων (55,6%) και των δυσμενών (21,3%) ).

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν βαθμολογίες πολυγονιδιακού κινδύνου για να εξετάσουν πολλαπλές γενετικές παραλλαγές για να καταλήξουν στη συνολική γενετική προδιάθεση ενός ατόμου για μεγαλύτερη ή μικρότερη διάρκεια ζωής. Άλλες βαθμολογίες εξέτασαν αν οι άνθρωποι κάπνιζαν, έπιναν αλκοόλ, έκαναν άσκηση, το σχήμα του σώματός τους, την υγιεινή διατροφή και τον ύπνο.

Ο Matt Lambert, διευθυντής πληροφοριών και προώθησης υγείας στο Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο, δήλωσε:

«Αυτή η νέα έρευνα δείχνει ότι, παρά τους γενετικούς παράγοντες, ο υγιεινός τρόπος ζωής, συμπεριλαμβανομένης της ισορροπημένης θρεπτικής διατροφής και της άσκησης, μπορεί να μας βοηθήσει να ζήσουμε περισσότερο. ”

Με βάση άρθρο στο ΝΑΤΙΟΝΑL LIBRARY OF MEDICINE:

Η υγιής γήρανση και η μακροζωία στους ανθρώπους διαμορφώνονται από έναν τυχερό συνδυασμό γενετικών και μη γενετικών παραγόντων.

Οικογενειακές μελέτες έδειξαν ότι περίπου το 25% της διακύμανσης της μακροζωίας του ανθρώπου οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες. Η αναζήτηση της γενετικής και μοριακής βάσης της γήρανσης οδήγησε στον εντοπισμό γονιδίων που σχετίζονται με τη διατήρηση του κυττάρου και του βασικού μεταβολισμού του ως τους κύριους γενετικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ατομική παραλλαγή του φαινοτύπου γήρανσης.

Επιπλέον, μελέτες για τον περιορισμό των θερμίδων και τη μεταβλητότητα των γονιδίων που σχετίζονται με τη σηματοδότηση ανίχνευσης θρεπτικών ουσιών, έχουν δείξει ότι η υποθερμιδική δίαιτα και/ή ένας γενετικά αποτελεσματικός μεταβολισμός θρεπτικών συστατικών, μπορεί να ρυθμίσει τη διάρκεια ζωής προάγοντας την αποτελεσματική συντήρηση του κυττάρου και του οργανισμού.

Πρόσφατα, επιγενετικές μελέτες έδειξαν ότι οι επιγενετικές τροποποιήσεις, που διαμορφώνονται τόσο από το γενετικό υπόβαθρο όσο και από τον τρόπο ζωής, είναι πολύ ευαίσθητες στη διαδικασία γήρανσης και μπορεί είτε να είναι βιοδείκτης της ποιότητας της γήρανσης είτε να επηρεάσουν το ρυθμό και την ποιότητα της γήρανσης.

Τα γονίδια επηρεάζουν σημαντικά τις προοπτικές για να ζήσουμε πολλά και υγιή χρόνια, αλλά ο τρόπος που ζούμε και το περιβάλλον που επιλέγουμε μπορούν να μας χαρίσουν επιπλέον χρόνια και μία ποιοτική ζωή

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4822264/

https://www.thelancet.com/journals/lanhl/article/PIIS2666-7568(23)00140-X/fulltext

Martin GM, Bergman A, Barzilai N. Genetic determinants of human health span and life span: progress and new opportunities. PLoS Genet. 2007 Jul;3(7):e125. PubMed: 17677003. Free full-text available from PubMed Central: PMC1934400.

Sebastiani P, Gurinovich A, Bae H, Andersen S, Malovini A, Atzmon G, Villa F, Kraja AT, Ben-Avraham D, Barzilai N, Puca A, Perls TT. Four genome-wide association studies identify new extreme longevity variants. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2017 Oct 12;72(11):1453-1464. doi: 10.1093/gerona/glx027. PubMed: 28329165.  

Sebastiani P, Solovieff N, Dewan AT, Walsh KM, Puca A, Hartley SW, Melista E, Andersen S, Dworkis DA, Wilk JB, Myers RH, Steinberg MH, Montano M, Baldwin CT, Hoh J, Perls TT. Genetic signatures of exceptional longevity in humans. PLoS One. 2012;7(1):e29848. doi: 10.1371/journal.pone.0029848. Epub 2012 Jan 18. PubMed: 22279548. Free full-text available from PubMed Central: PMC3261167.

Wei M, Brandhorst S, Shelehchi M, Mirzaei H, Cheng CW, Budniak J, Groshen S, Mack WJ, Guen E, Di Biase S, Cohen P, Morgan TE, Dorff T, Hong K, Michalsen A, Laviano A, Longo VD. Fasting-mimicking diet and markers/risk factors for aging, diabetes, cancer, and cardiovascular disease. Sci Transl Med. 2017 Feb 15;9(377). pii: eaai8700. doi: 10.1126/scitranslmed.aai8700. PubMed: 28202779.

Για περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείτε να δείτε και:

https://www.nytimes.com/2025/01/08/well/longevity-influences-genetics-lifestyle.html

https://www.nytimes.com/2024/01/04/well/live/live-longer-health.html

https://medlineplus.gov/genetics/understanding/traits/longevity/