Το τρέξιμο προκαλεί οστεοαρθρίτιδα;

Επιβαρ΄ύνει τα γόνατα ;

Τις τελευταίες δεκαετίες, το τρέξιμο έχει γίνει μια δημοφιλής δραστηριότητα και μορφή άσκησης σε όλο τον κόσμο. Αν και οι τραυματισμοί είναι πιθανοί, υπάρχουν πολλά οφέλη για την υγεία από το τρέξιμο.

Ωστόσο, υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση ότι το τρέξιμο μπορεί να οδηγήσει σε οστεοαρθρίτιδα γόνατος και γενικώτερα ότι επιβαρύνει τις αρθρώσεις.

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η άποψη ότι το τρέξιμο προκαλεί οστεοαρθρίτιδα δεν είναι σωστή.

H οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική πάθηση. Επηρεάζει τις αρθρώσεις, τους χόνδρους, τα οστά, τους τένοντες και τους συνδέσμους. Η κύρια αιτία της συνδέεται με μεταβολικές και συστηματικές παθήσεις, όπως η υπερχοληστερολαιμία, η υπέρταση και τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, για να αναφέρουμε μερικά.

Το τακτικό, μέτριο τρέξιμο δεν προκαλεί οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ) και μπορεί στην πραγματικότητα να προστατεύει από αυτήν ενδυναμώνοντας τις αρθρώσεις, σε αντίθεση με τον μύθο ότι «φθείρει» τα γόνατα.

Μελέτες δείχνουν ότι οι δρομείς αναψυχής έχουν χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης ΟΑ γόνατος (3,5%) σε σύγκριση με τα άτομα που κάνουν καθιστική ζωή (10,2%).

Επιπλέον, το τρέξιμο βοηθά στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους και υποστηρίζει την υγεία των αρθρώσεων.

Τα 5 Οφέλη από το τρέξιμο

Μερικά από τα οφέλη του τρεξίματος που έχουν αναφερθεί, όπως διαπιστώθηκε από μελέτες σε δρομείς και μη δρομείς, περιλαμβάνουν:

1Μειωμένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων

2 Μειωμένος κίνδυνος διαβήτη τύπου

3 Μειωμένος κίνδυνος κατάθλιψης

4 Μειωμένη συχνότητα εμφάνισης αναπηρίας και θνησιμότητας

5 Επηρεάζει θετικά την οστική πυκνότητα και τον έλεγχο του βάρους

Το ποσοστό αναπηρίας και θνησιμότητας είναι πολύ χαμηλότερο στους δρομείς, σε σύγκριση με τους μη δρομείς.

Επίσης το τρέξιμο μπορεί να αυξήσει τη μακροζωία, μέσω της αύξησης της μυϊκής δύναμης, του καρδιαγγειακού αποθέματος, της οστικής πυκνότητας και της ανοχής στη γλυκόζη.

Επιπλέον, οι δρομείς έχουν γενικά χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος από τους μη δρομείς. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ότι λειτουργεί ως προστατευτικός μηχανισμός έναντι της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος

Η άρθρωση του γονάτου

Η άρθρωση του γόνατος είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες αρθρώσεις του σώματος. Αποτελείται από 4 οστά και ένα εκτεταμένο δίκτυο συνδέσμων και μυών. Είναι ένας αμφικονδυλικός τύπος αρθρικής άρθρωσης, η οποία επιτρέπει κυρίως κάμψη και έκταση (και ένα μικρό βαθμό έσω και πλάγιας στροφής)

Επιπτώσεις του Τρεξίματος στην Οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ):

Προστατευτική Επίδραση: Μακροπρόθεσμες μελέτες δείχνουν ότι το συνεπές, ψυχαγωγικό τρέξιμο δεν σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ΟΑ γόνατος και μπορεί να προστατεύει από αυτήν.

Προσαρμογή Αρθρώσεων: Ενώ το τρέξιμο δημιουργεί σημαντικές συμπιεστικές δυνάμεις (μερικές φορές έως και 8 φορές το σωματικό βάρος), αυτή η καταπόνηση βοηθά τον χόνδρο της άρθρωσης να προσαρμοστεί και να ενισχυθεί με την πάροδο του χρόνου.

Πόνος: Το τρέξιμο δεν φαίνεται να επιταχύνει την εξέλιξη της υπάρχουσας ΟΑ του γόνατος σε άτομα άνω των 50 ετών. Στην πραγματικότητα, οι δρομείς με πόνο στο γόνατο συχνά αναφέρουν βελτίωση.

Η Ένταση Μετράει: Ενώ το τρέξιμο αναψυχής είναι ωφέλιμο, το τρέξιμο με υπερβολική ένταση (π.χ. >92 χλμ. την εβδομάδα) μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας.

Παράγοντες Κινδύνου: Προηγούμενοι τραυματισμοί στο γόνατο, υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) και γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν πολύ περισσότερο στην ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας από το ίδιο το τρέξιμο.

Παράγοντες που σχετίζονται με την οστεοαρθρίτιδα

Σε μία προσφατη ανάλυση δεδομένων για το τρέξιμο (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36875337), το συμπερασμα ήταν ότι Βραχυπρόθεσμα, το τρέξιμο δεν σχετίζεται με επιδείνωση των πλεονεκτημάτων (PR) ή των ακτινολογικών σημείων της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος και μπορεί να προστατεύει από τον γενικευμένο πόνο στο γόνατο.

Μερικοί εγγενείς παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας περιλαμβάνουν:

Ηλικία – Μεταξύ των ηλικιών 50-75, φαίνεται να υπάρχει μια μη γραμμική αύξηση στον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας, αλλά στη συνέχεια υπάρχει μια σχετική μείωση του κινδύνου μετά την ηλικία των 75-80. Καθώς κάποιος μεγαλώνει, παρατηρείται ότι ο μηχανισμός αποκατάστασης των αρθρώσεων μειώνεται, γεγονός που οδηγεί σε μειωμένες απόλυτες δυνάμεις που υπερφορτώνουν τους μηχανισμούς αυτών των αρθρώσεων. Η ηλικία επηρεάζει επίσης την ιδιοδεκτικότητα και τη λειτουργία της αρθρικής κάψας, των συνδέσμων και των μυών, επηρεάζοντας έτσι την υγεία της άρθρωσης.
Φύλο – Οι γυναίκες έχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας στα γόνατα. Είναι επίσης πιο πιθανό να είναι συμπτωματικές και να έχουν πιο έντονα ακτινογραφικά σημεία. Υπάρχει πιθανότητα οι γυναίκες να εμφανίσουν οστεοαρθρίτιδα κατά την εμμηνόπαυση ή ακόμα και μετά την εμμηνόπαυση, αν και τα οιστρογόνα μπορεί να έχουν προστατευτική δράση. Οι γυναίκες μπορεί επίσης να παρατηρηθούν να έχουν χαμηλότερο όγκο χόνδρου, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου.
Γενετική – Οι γενετικοί παράγοντες μπορεί να ευθύνονται για έως και 40% των περιπτώσεων οστεοαρθρίτιδας γόνατος. Τα γονίδια συμβάλλουν σημαντικά στην υγεία των αρθρώσεων και είναι σημαντικό να λαμβάνεται οικογενειακό ιστορικό κατά την εξέταση περιπτώσεων που σχετίζονται με οστεοαρθρίτιδα.

Πιθανοί Μηχανισμοί για χαμηλό Κίνδυνο Οστεοαρθρίτιδας

Χαμηλό Σωρευτικό Φορτίο

Το μέγιστο φορτίο που συσσωρεύεται ανά βήμα (ή βήμα) κατά το τρέξιμο μπορεί να είναι λιγότερο σημαντικό για τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας σε σύγκριση με το συνολικό φορτίο που συσσωρεύεται σε πολλά βήματα. Αν και τα μεμονωμένα μέγιστα φορτία στις αρθρώσεις του γονάτου είναι μεγαλύτερα στο τρέξιμο από ό,τι στο περπάτημα, το συνολικό μέγιστο φορτίο είναι παρόμοιο στο τρέξιμο και στο περπάτημα λόγω της μικρότερης διάρκειας επαφής με το έδαφος και του μεγαλύτερου μήκους βήματος στο τρέξιμο.

Το φορτίο που συσσωρεύεται στο τρέξιμο μπορεί να μην είναι τόσο υψηλό όσο το φορτίο που συσσωρεύεται στο περπάτημα της ίδιας απόστασης. Αυτή η μείωση της τάσης στο γόνατο μπορεί να έχει συνέπειες με τους μηχανισμούς τρεξίματος που έχουν υψηλό βαθμό κάμψης του γονάτου, γεγονός που θα μείωνε την περιοχή επαφής.

Λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στον χόνδρο, φαίνεται ότι ένα άτομο μπορεί να συσσωρεύσει περισσότερο φορτίο στέκοντας για 30 λεπτά από ό,τι τρέχοντας για την ίδια διάρκεια.

Είναι προφανές ότι το τρέξιμο μπορεί να έχει θετική επίδραση στην πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας, ειδικά εάν η μηχανική φόρτιση του τρεξίματος διευκολύνει θετικές αλλαγές στις αρθρώσεις.

Ωστόσο, θα μπορούσε να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου εάν το τρέξιμο υπερβαίνει την ανοχή φορτίου της άρθρωσης

Τρέξιμο και Οστεοαρθρίτιδα – Δεδομένα Φόρτισης Αρθρώσεων

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το τρέξιμο μπορεί να επιβαρύνει τις αρθρώσεις έως και 3 φορές περισσότερο από το περπάτημα. Καθώς η δραστηριότητα εξελίσσεται και η μυϊκή χωρητικότητα μειώνεται λόγω κόπωσης, η φαινομενική φόρτιση μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερη. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αρθρώσεις δεν πρέπει να επιβαρύνονται και η φόρτιση δεν είναι καλή, καθώς απαιτείται μέτρια φόρτιση για την υγεία του αρθρικού χόνδρου.

Δεν υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι το τρέξιμο προκαλεί οστεοαρθρίτιδα. Παρά το γεγονός ότι το τρέξιμο είναι επαναλαμβανόμενο, με την αύξηση της φόρτισης των αρθρώσεων, ο δρομέας δεν βιώνει υπερβολικά στρεπτικά φορτία και κίνδυνο τραυματικών τραυματισμών στις αρθρώσεις και τους συνδέσμους. Αυτό πιθανότατα βιώνεται σε ποδοσφαιριστές και αρσιβαρίστες, καθώς υπάρχουν υψηλότερα στοιχεία που εμφανίζονται στις ακτινογραφίες, σε σύγκριση με τους δρομείς μεγάλων αποστάσεων.

Μια διαχρονική μελέτη έδειξε ότι σε δρομείς αναψυχής ή δρομείς άνω των 50 ετών, δεν υπάρχουν ακτινογραφικά κλινικά στοιχεία που να οδηγούν σε οστεοαρθρίτιδα γόνατος, αυξημένη σοβαρότητα οστεοαρθρίτιδας γόνατος ή αντικαταστάσεις γόνατος κατά την περίοδο των παρατηρήσεων.

Επιπλέον, δεν υπήρξε καμία αναφορά ακτινογραφικών ή κλινικών συμπτωμάτων οστεοαρθρίτιδας γόνατος σε μια 8ετή διαχρονική μελέτη για το τρέξιμο και την ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας.

Μια μελέτη που συνέκρινε δρομείς και μη δρομείς, η οποία ανέλυσε την οστική πυκνότητα στη σπονδυλική στήλη, την οστεοαρθρίτιδα του ισχίου και την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, σημείωσε ότι υπήρχε υψηλότερη οστική πυκνότητα στους δρομείς. Παρά ταύτα, δεν υπήρχαν διαφορές ή παρουσία οστεοαρθριτικών ιδιοτήτων όπως στένωση του αρθρικού χώρου, κριγμός ή αστάθεια των αρθρώσεων.

Με αυτά τα ευρήματα, διάφοροι ερευνητές και συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το τρέξιμο δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας μακροπρόθεσμα.

Η Εθνική Μελέτη Υγείας Δρομέων και Περιπατητών το 2013, η οποία ανέλυσε πάνω από 89.000 δρομείς, συμπεριλαμβανομένων δρομέων μαραθωνίου, έδειξε ότι το τρέξιμο δεν αυξάνει τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας. Αυτή η μελέτη έδειξε επίσης ότι το τρέξιμο μειώνει τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας και αντικατάστασης ισχίου, λόγω του χαμηλότερου δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) στα άτομα που τρέχουν.